Publicaties van en over K. TER LAAN
(verzameld door Stip ter Laan)

1897 - ‘Vrijland, een utopie nader bekeken’, 1897; vertaling door K. ter Laan van Theodor Hertzka’s
‘Freiland, ein Zukunftsbild’.

1898 - ‘Ongeregeldheden tijdens de Kroningsfeesten te Delft’, uitgave van de S.D.A.P., Amsterdam
1900 (met verslagen van o.a. K. ter Laan).

1903 - ‘De Oude en de Nieuwe Militiewet’, Den Haag, 1903.

1903 - Oud en Nieuw Vlaanderen, Uitg. Kruseman Tjeenk Willink
(in de serie De Aarde en haar Volken)

1905 - ‘Tegen het Nederlandsch Militairisme’, Den Haag, 1905.

1909 - ‘Verslag van het bezoek aan de steden Düsseldorp en Keulen’, op uitnodiging van Heren
Burgemeester en Wethouders, om een onderzoek in te stellen naar de wijze van inrichting en
beheer van Kinderspeelplaatsen.

1912 - ‘De Nieuwe Militiewet’, Den Haag 1912.

Twee brochures: ‘Vijftien jaar soldaat’ (datum?) & ‘De stoomtram Groningen-Slochteren-Appingedam’ (datum?).

‘Memorie van Toelichting en Memorie van Antwoord’ bij vijf wetsontwerpen, ingediend door K. ter Laan namens de sociaal-democratische Kamerfractie der S.D.A.P., zijnde:
1. ‘Herziening van de Leerplichtwet’ (1911);
2. ‘Ontwapeningswet’ (1925),
3. ‘Leerplichtwet’ (1933),
4. ‘Staatsloterij (uitbreiding der)’ (1933),
5. ‘Uitkeringen aan Mobilisatieslachtoffers’(1933).

1924 - ‘Laandjebloumen’, Bloemlezing uit de letterkundige voortbrengselen in de Groninger volkstaal,
(met G. W. Spitzen en G. Stel), Drukkerij-Uitgever C. Weis, Groningen 1924.

1924 - ‘De Riekdom van de Grunninger Toal’.

1925 - ‘Ontwapening’, Rede, uitgesproken door K. ter Laan op 21 september 1925 tijdens het
demonstratief congres van S.D.A.P. en N.V.V. in Den Haag, Amsterdam 1925.

1928 - ‘Groninger Overleveringen I en II’, met houtsneden van N. J.N. Bulder, 1e druk Zutphen, 1928;
2e druk Zutphen, 1930. Herdrukt door Wolters-Noordhoff/Bouma’s Boekhuis, Groningen, 1981.

1928 - ‘Levensbericht van Titia Klazina Elisabeth De Haas-Okken’ (1853-1928) in het Jaarboek van de
Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1928 (1928). Zie: www.dbnl.org (auteurs).
Overdruk uit de levensberichten van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden
1927 – 1928, getiteld: ‘Levensbericht van T. K. E. De Haas-Okken’, Uitg. N.V. Boekhandel en
Drukkerij voorheen E. J. Brill, Leiden, 1928

1929 - ‘Nieuw Groninger Woordenboek’, Uitg. P. Noordhoff, Groningen - Djakarta, 1929; 2e druk
idem 1952 (begonnen in 1902, gereed in 1922, eerst uitgegeven in losse afleveringen, 1e druk in
2 delen, 1929), met kaarten en platen van Johan Dijkstra e.v.a. Ongewijzigde herdruk van de 1e
druk, Uitg. Wolters-Noordhoff/Bouma’s Boekhuis, Groningen, 1980; Ongewijzigde herdruk van
de 2e druk van 1952), Uitg. Wolters-Noordhoff/Egbert Frosten, Groningen, 1989.
Nog in de handel.

1930 - ‘Groninger Volksverhalen’, voor ’t merendeel verzameld door mevr. E. J. Huizenga-Onnekes,
bewerkt door K. ter Laan, met foto’s van F. G. Knol. Uitg. J. B. Wolters’ Uitg-Mij., Groningen-
Den Haag, 1930. Herdrukt door Wolters-Noordhoff/Bouma’s Boekhuis, Groningen, 1981.

1931 - ‘Prophecye van Jaarfke’, opnieuw met historische toelichting en verklarende aantekeningen
in ’t licht gegeven, met houtsneden van N. J. B. Bulder, Uitg. Erven B. van der Kamp,
Groningen 1931; 2e druk, Uitg. Van der Veen, Winschoten, 1931.

1932 - ‘Nederlandse Overleveringen’, 2 delen, Uitg. W.J. Thieme & Cie, Zutphen, 1932;
Fotografische Herdruk, Uitg. W.J. Thieme & Cie, Zutphen, 1981.

1932 - ‘Wat ieder van de nieuwe schoolwet weten moet’, Uitg. W. J. Thieme & Cie, Zutphen 1932.

1933 - ‘Olipodrigo, dat is ’t Malle-Kostersboekje’. Opnieuw uitgegeven met historische inleiding en
met verklarende aantekeningen, Uitg. W. J. Thieme & Cie, Zutphen, 1933.
(Opgedragen aan de nagedachtenis van de mannen, die op het einde van de 18e en in het begin
der 19e eeuw het grote werk hebben ondernomen en tot stand gebracht van de verbetering van
ons volksonderwijs - en met een vriendelike groet aan de mannen en vrouwen van nu, die alle
dagen arbeiden aan de opvoeding van het komende geslacht, mijn oude mede-collega’s en
mede-confraters. Zaandam, januari 1933).

1937 - ‘Groningen voor Honderd Jaar’, Volksverhalen uit de geschriften van die dagen,
Uitg. te Groningen bij de Erven A. de Jager, 1937.

1937 - ‘Encyclopedisch Woordenboek voor Groot Nederland’, Uitg. G. B. van Goor Zonen’s Uitg. Mij,
’s Gravenhage-Batavia, 1937; Heruitgegeven als ‘Beknopte Nederlandse Encyclopedie (in één
deel’), Uitg. G. B. van Goor Zonen’s Uitg. Mij, ’s Gravenhage-Batavia, 2e herziene uitgave
1941, 3e herziene uitgave 1947, 4e druk 1949, 5e bijgewerkte uitgave 1952.

1937 - ‘Joodse Overleveringen’, N. V. Uitg.-Mij. Eigen Volk, Haarlem, 1937.

1938 - ‘Het Karakter van de Groningers’, overdruk uit ‘Nederlandse Volkskarakters’, verzameld werk
van P. J. Meertens en Anne de Vries, Kampen, 1928.

1939 - ‘Woordenboek van de Vaderlandse Geschiedenis’. Met inbegrip van België, Oost- en West-
Indië, Zuid-Afrika en de voormalige Nederlandse kolonieën; G. B. van Goor Zonen’s Uitg. Mij.
N.V.‘s Gravenhage - Batavia, 1939.

1939 - ‘Grunneger Mollebonen, Leesboekje in de Groninger volkstaal voor school en huis (met J.
Barkman en G. R. Jager), Uitg. Thieme & Cie., Zutphen, 1939.

1940 - ‘Wat de torens vertellen’, Overleveringen van torens en kerken, met houtsneden van N. J. B.
Bulder, Uitg. W. J. Thieme & Cie, Zutphen, 1940.

1941 - ‘Nederlands Letterkundig Woordenboek’, ’s Gravenhage 1941, 2e druk 1952 (met medewerking
van L. Roelandt voor België).

1941 - ‘Eerste leerrede van Ds. Nicolaus Westendorp in de nieuwe kerk te Sebaldeburen 1809’,
benevens een oudheidkundige verhandeling, met Prof. N. J. A. F. Boerma, Assen, 1941.

1941 - ‘Twee berijmde Vertellingen van Mr. Synco Reynders. Als een hulde aan de eerste dichter in de
Groninger volkstaal, opnieuw uitgegeven en van aantekeningen voorzien, met Prof. A. S. de
Blécourt, 1941.

1941 - Voorwoord in: Lijst van door Groningers geschreven werken, door J. H. Riddering en C. G.
Woldhuis.

1941 - ‘Zwerven door Groningen’, door Fop I. Brouwer, met medewerking van K. ter Laan, Assen,
1941.

1942 - ‘Aardrijkskundig Woordenboek van Nederland’, Uitg. G. B. van Goor Zonen Uitg. Mij. ’s
Gravenhage - Batavia, 1e druk 1942, 2e druk 1947.

1943 - ‘Maark en Pit’, Stoere woorden in de Grunneger Toal, Uitg. Van Gorcum & Comp. N.V.,
Assen, 1943 (uit de serie Land en Volk van Stad en Ommelanden, nr.8.).

1943 - ‘Van Goor’s Aardrijkskundig Woordenboek van Nederland (met medewerking van anderen),
1e druk 1943, ’s Gravenhage; 2e druk 1948.

1944 - ‘Allerhande’. Bekroonde Grönneger veurdrachten, riemsels en verhoaltjes, deur K. ter Laan,
Geert Teis Pzn, Jan Haikens, J. H. Riddering e. a. Uitgegeven in opdracht van de Alg. Vereen.
Groningen, Uitg. Festa, Winschoten, 1944.

1945 - ‘Gerard Willem Spitzen (Geert Teis Pzn) (1864-1945)’, in het Jaarboek van de Maatschappij der
Nederlandse Letterkunde, 1945 (1945). Zie: www.dbnl.org (auteurs).

1947 - ‘Dr. Wobbe de Vries (1863-1942)’ & ‘Taai Leven’ in de Grunneger Aalmenak, 1949.

1947 - Memorie van Toelichting bij het verzoek om een professor in de Neder-Saksische dialekten aan
te stellen, met de andere leden van het Hoofdbestuur van de Algemene vereniging ‘Grunnen’.

1947 - ‘Humor in Grunnegerlaand’, schilderkes van Johan Dijkstra, ’n Lös proatje over ’n boukje van
onszulf, Uitg. A. J. G. Strengholt’s Uitg. Mij. N.V., Amsterdam, 1947.

1948 - ‘Leven en werk van C. Jetses’, 1948.

1948 - Voorwoord in ‘Oelnspaigel in ’t Grunnegers’ door J. A. Fijn van Draat, Groningen, 1948.

1949 - ‘Folklore van de Joden’, Uitg. Engelhard, Van Embden & Co., Amsterdam, 1949.

1949 - Tweede Memorie van Toelichting bij het verzoek om een professor in de Neder-Saksische
dialekten aan te stellen, met de andere leden van het Hoofdbestuur van de Algemene Vereniging
‘Grunnen’.

1949 - ‘Spellingregels van ’t Grunnegers’, met de leden van het Hoofdbestuur van de Algemene
Vereniging ‘Grunnen’.

1949 - ‘Folkloristisch Woordenboek van Nederland en Vlaams België, 1e druk Uitg. G. B. van Goor
Zonen’s Uitg. Mij., Gravenhage - Batavia, 1949, 1974.
Herdrukt onder de titel ‘Folklore en Volkswijsheden in Nederland en Vlaanderen’, Uitg.
het Spectrum/Prisma, Utrecht, december 2005.

1949 - ‘Multatuli en zijn twee discipelen, Mansholt en De Raaf’, met brieven van en over Multatuli,
Leiden 1949.

1949 - ‘De Boer in de Groninger Letteren’, Uitg. Engelhard, van Embden & Co., Amsterdam 1949.

1949 - ‘Folklore in de Nederlandse Overleveringen’, Uitg. C. Hafkamp, Amsterdam 1949.

1949 - ‘Fransen en Kozakken, Uitg. De Torenlaan, Assen, 1949.

1949 - ‘Groningen voor een Eeuw’, Uit Groningens verleden, geschreven voor het heden, Uitg. De
Torenlaan, Assen 1949.

1949 - ‘Middeleeuwse Legenden uit Groningerland’, Uitg. C. Hafkamp, Amsterdam 1949.

1950 - ‘Nederlandse Spreekwoorden, Spreuken en Zegswijzen, Uitg. G. B. van Goor Zonen’s Uitg.
Mij, ’s Gravenhage-Batavia’s 1950, 2e druk idem, 1950, 24e druk Uitg. Elsevier, 1958, 35e druk
Het Spectrum, Utrecht, druk januari 2006.

1951 - ‘Grunneger Riemkes, Taimkes en Spreukjes’, Uitg. Drukkerij J. D. van der Veen,
Winschoten,1951.

1951 - ‘Hoezen van Gruindiek’, Grunneger vertelsters oet laankmanstieden. ‘Ter gedachtenis aan mien
Vraauw, dij ook ja n Gruindiekster was’. (Herinneringen van K. ter Laan aan zijn jeugd in
Slochteren), Drukkerij-Uitgeverij Spiering, Groningen, 1951.

1953 - ‘Proeve van een Groninger Spraakkunst’, Uitg. Van der Veen, Winschoten, 1953.

1954 - Voorwoord in ‘Dou de wereld nog mooi was’, Noaloaten gedichtjes door Simon van Hasselt,
(oetgeven deur de femilie), Uitg. N. V. Erven B. van der Kamp, Groningen 1954.

1954 - ‘Groninger Encyclopedie’, deel I (A-M), Drukkerij-Uitgeverij Spiering, Groningen 1954.

1955 - ‘Groninger Encyclopedie’, deel II (N-Z), Drukkerij-Uitgeverij Spiering, Groningen 1955.

Circa 1955 - ‘Geschiedenis van Groningen’, Uitg. N.V. De Noord-Ooster-Wildervank, circa 1955.
(Geschreven op verzoek van het Nieuwsblad van het Noorden, waarin het een plaats vond in het
jaar 1954).

1956 ? - ‘Emo en Menko’, Uitgave van de Algemene Vereniging Groningen, ongedateerd.
K. ter Laan, voorzitter; G. R. Jager, secretaris; J. H. Riddering,
penningmeester; J. Barkman; Dr. J. F. Steenhuis.

1956 - ‘Arent Tonko Vos (1875-1956)’, in het Jaarboek van de Maatschappij der
Nederlandse Letterkunde, 1956 (1956). Zie: www.dbnl.org (auteurs).

1958 - ‘Inleiding’ en ‘ter nagedachtenis’ bij de 2e druk van ’t Grunneger Zangbouk, 2 delen, door (Ter
Laan’s zwager) Pieter Groen, (bewerkt en aangevuld door Theo Westen, bezorgd door K. ter
Laan), Uitg. Drukkerij en Uitgeversbedrijf J. D. van der Veen N.V., Winschoten 1958.

1957 - ‘Groninger Kroniek der beide Van Halsema’s’, zijnde aantekeningen van merkwaardige
voorvallen in de provincie Groningen en byzonder in de Ommelanden; byeenverzameld, uit
enige aantekeningen, en losse papieren van dr. D. F. J. van Halsema, door dezelfs zoon, en
vervolgd door W. D. van Halsema, predikant te Stedum. Uitgegeven door het Grunneger
Genootschap met steun van Provinciale Staten, Uitg. P. Noordhoff-Groningen, 1957.
K. ter Laan, voorzitter; T. J. Knorren; Jac. Kremer; Drs. H. Tuin; A. M. J. Deelman, secr.

1957 - ‘De Bron van Multatuli’s Peruaanse vertelling (Geschriften van het Multatuli-Genootschap,
nr. 4), Amsterdam 1957. (Opgedragen aan het Grunneger Genootschap bij het 25-jarig
voorzitterschap).

1957 - ‘Et en Fret’. Het oudste stuk in Stads-Grunnegers. Met toelichting en aantekeningen, Uitg. N.V.
De Noord-Ooster-Wildervank, 1957.

1958 - ‘Arie Jacob de Mare (1868-1958)’, in het Jaarboek van de Maatschappij der
Nederlandse Letterkunde, 1958 (1958). Zie: www.dbnl.org (auteurs).

1960 - ‘Groninger Volksleven’, deel I, Verhalende folklore, Uitg. P. Noordhoff N.V., Groningen 1960.

1961 - ‘Groninger Volksleven’, deel II, Beschrijvende folklore, Uitg. P. Noordhoff N.V, Groningen,
1961.

1961 - ‘Folklore in de Groninger Letteren’, Jubileum-uitgave van het Groninger Genootschap,
Groningen 1961.

1961 - ‘Andermans Wijsheid’, bijeengebracht door K. ter Laan, Uitg. A. J. G. Strengholt, Amsterdam,
1962. (Uitgegeven ter gelegenheid van het feit, dat K. ter Laan, oud-lid van de Tweede Kamer,
oud-burgemeester van Zaandam, schrijver en samensteller van talloze werken en publikaties op
het gebied van taal, literatuur, geschiedenis en folklore op 8 juli 1961 zijn 90e geboortedag
mocht herdenken.).

1962 - ‘Geschiedenis van Slochteren’, Drukkerij L. Oppenheim N.V. Groningen, 1962.
(Geschreven op uitnodiging van de gemeente Slochteren, met medewerking van H. J.
Jansonius), 2e druk op initiatief van de Cult. Com. Slochteren, Uitg. RegioProjekt, Groningen,
2000.

1962 - ‘Heeft men in de Ommelanden Fries gesproken tot het einde van de Middeleeuwen?’
Uitnodiging van Dörp en Stad (uitgave van het Grunneger Genootschop) aan K. ter Laan om te
reageren op de stelling van Prof. Dr.. K. Heeroma ‘de persoonsnamen kunnen weinig of niets
bewijzen’ in diens studie ‘De Ontfriesing van Groningen’ (verschenen als losse bijlage van het
Grunneger Genootschop), 1962.

1963 - ‘Mythen, Sagen en Legenden’. Een keur van verhalen en overleveringen afkomstig uit de
Nederlanden en Vlaanderen, Uitg. A. J. G. Strengholt’s Uitg. Mij. N. V., Amsterdam 1963.
(Kort voor Ter Laan’s overlijden uitgegeven met een voorwoord van zijn jongste zoon mr. G.
ter Laan).

1963 - ‘Schuld’. Treurspul in vief bedrieven (In ’t Grunnegers bewaarkt noar Mudder Mews). Platduuts
droamoa van Fritz Stavenhagen, 1963.

1972 - ‘Sprookjes van de Lage Landen’, bijeengebracht en bewerkt door Eelke de Jong en Hans
Sleutelaar, Uitg. De Bezige Bij, Amsterdam, 1e druk, 1972. (Hierin een aantal verhalen uit K.
ter Laan’s ‘Folklore in de Nederlandse Overlevering’).

1973 - ‘Gedenkwaardigheden’, uit de Geschiedenis van de Afscheiding in de Provincie Groningen’,
met H. J. Jansonius, uitg. Scholma, Bedum, 1973 (postuum uitgegeven).

1995 - ‘K. ter Laan’s Multatuli-Encyclopedie’, Uitgave door het Multatuli Genootschap onder redactie
van drs. Chantal Keijsper, Uitg. SDU, Den Haag, 1995. (Postuum uitgegeven). Uitverkocht.

2005 - ‘Folklore en Volkswijsheden in Nederland en Vlaanderen’, 3e druk uitg. Het Spectrum/Prisma,
Utrecht, 2005 (Heruitgave van het Folkloristisch Woordenboek, 1e druk 1949).

K. ter Laan publiceerde voorts onder meer artikelen
- in de Grunneger Aalmenak, uitgave van de Algemene Vereniging ‘Grunnen’, in Dörp en Stad, Moandblad van ‘t Grunneger Genootschop;
- in Driemaandelijkse Bladen, uitgave door de Vereeniging tot onderzoek van Taal en Volksleven in het Oosten van Nederland;
- in ‘Eigen Volk’, tweemaandelijks tijdschrift voor de Volkskunde van Groot-Nederland, officieel orgaan van de Volkskunde-commissie der Kon. Ned. Akademie van Wetenschappen en Correspontie-orgaan van de Vereeniging voor Volkskunde ‘Het Nederlandsch Openlucht-museum’. Enz.


PUBLICATIES over K. TER LAAN

In de werken van de sociaal-democraten W. H. Vliegen en P. J. Troelstra. (moet nog verder uitgewerkt worden).

1938 - ‘Veertig jaren Strijd’ door G. J. ten Velden, Uitgegeven te Delft, 1938.

1951 - ‘Driemaandelijkse Bladen’, opgedragen aan K. ter Laan 8 juli 1871-8 juli 1951.
(K. ter Laan-nummer ter ere van zijn 80e verjaardag).

1961 - ‘K. ter Laan, 8 juli 1961’. Verschenen ter gelegenheid van de negentigste verjaardag van
Nederlands Volkskunde-nestor; aangeboden door het Nederlands Volkskundig Genootschap,
het Beraad voor het Nederlands Volksleven en de in Neerlands Volksleven samenwerkende
organisaties; bijeengebracht door Dr. Tj. W. R. de Haan c.s., Wassenaar 1961.

1963 - ‘Kornelis ter Laan (1871-1963)’, levensbeschrijving door P. J. Meertens, in het Jaarboek van de
Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 1963 (1963). Zie: www.dbnl.org (auteurs).

1968 - ‘Het jongste Verleden’, Parlementaire geschiedenis van Nederland I, door P. J. Oud, Uitgegeven
te Assen, 1968.

1973 - ‘Klaas ter Laan, de eerste socialistische burgemeester in Nederland’, door J. J. ’t Hoen,
verschenen in Spiegel Historiael, mei 1973 (blz. 295-302).

1985 - ‘De Multatulianen’, 125 jaar Multatuli-verering en Multatuli-hulde (bij het 75-jarig bestaan van
het Multatuli Genootschap), Uitg. Joost Nijsen, 1985.

1986 - ‘Eeuw Socialisme en Arbeidersbeweging in Groningen, 1885-1985’, door verschillende auteurs,
Uitg. Wolters-Noordhoff/Forsten, Groningen, 1986.

1990 -‘Een Mens komt Dagen Tekort, Over Kornelis ter Laan (1871-1963), Museumreeks 10, uitgave
van het Veenkoloniaal Museum/Stichting ’t Grunneger Bouk, 1990 (bevat visies op het werk
van K. ter Laan, en een vraaggesprek met K. ter Laan door de Groninger schrijver Rein Brouwer
met K. ter Laan, 1961).

1996 - Delft, 750 jaar Delftenaren en hun bestuur en rechtspraak, door Kees van der Wiel. In het
tijdschrift ‘Ach Lieve Tijd’, afl. 8, (Weg met de Socialen) blz. 195, Waanders Uitgevers Zwolle,
i.s.m. de Gemeentelijke Archiefdienst Delft en het Stedelijk Museum Het Prinsenhof.

1998 - ‘Willem Drees, de S.D.A.P. en de P.v.d.A.’, door M. van der Brink, uitgegeven te Amsterdam
1998.

1999 - ‘De Rode Zaan’, honderd jaar strijd en solidariteit, Uitgegeven te Zaandam, 1999.

2000 - ‘De Voorgeschiedenis van het Nederlands Centrum van Volkscultuur’, door Albert van der
Zeijden. De ondersteuning van de volkscultuurbeweging in Nederland 1949-1992, Uitg. van het
Nederlands Volkskundig Genootschap, Beraad voor het Nederlands Volksleven,
Informatiecentrum Volkscultuur. (K. ter Laan, voorzitter, 1949-1959).

2002 - ‘Besturen als Kunst’, Lokale sociaal-democraten 100 jaar verenigd’, door J. de Roos,
uitgegeven te Amsterdam, 2002.