Levensoverzicht Kornelis ter Laan (1871-1963) Voor een groot deel samengesteld door zijn oudste kleinzoon en naamgenoot.
(Eerste versie,kleindochter Stip ter Laan met medewerking van kleinzoon Kornelis ter Laan).

- 8 juli 1871, Kornelis ter Laan wordt geboren te aan de Groene Dijk te Slochteren,
als het oudste kind van Metje Buurman en Remko ter Laan.
- 12 december 1872, broer Jan geboren.
- 3 april 1876, zuster Helena Regina (Regien) geboren.
- 1876, Kornelis (5 jaar) wordt leerling op de Dorpsschool te Slochteren (koepok-inenting).
- 30 juli 1879, broer Pieter geboren.
- 23 januari 1882, grootvader Kornellis Pieters ter Laan overleden te Harkstede (72 jr.)
- 1882, Kornelis (11 jr.) wordt leerling op de 2-jarige Fransche School (= MULO) te Hoogezand.
- 30 maart 1883, zuster Reina geboren.
- 1884, Kornelis (13 jr.) wordt leerling aan de 3-jarige Rijks Hoogere Burgerschool te Sappemeer..
- 1885, lid (14 jr.) van de Debating Club Excelsior.
- 31 juli 1886, broer Douwe geboren.
- 1887 januari (15 jr.), aanwezig bij een spreekbeurt van Domela Nieuwenhuis te Hoogezand.
- 1887, Diploma van de Rijks Hoogere Burgerschool te Sappemeer (16 jr.), catechesatie gedaan.
- 1887, Volgt na de HBS de 2-jarige Rijksnormaallessen (opleiding tot onderwijzer) te Sappemeer.
- 13 augustus 1887, broer Ielko geboren (overleden 2 Januari 1888, 4,5 maand oud).
- 28 December 1888, grootmoeder Rientje Remkes Tamminga overleden (77 jr.) op
Plattenborg, Zuidwolde.
- 2 Januari 1889, grootmoeder begraven op het kerkhof van de kerk te Noordwolde.
- 9 januari 1889, broer Ielko geboren.
- 11 oktober 1889, Akte van Bekwaamheid van de 2-jarige Rijksnormaalinrichting te Sappemeer als onderwijzer lager onderwijs, met lof beëdigd (18 jaar).
- 4 november - 9 december 1889, kwekeling op de Dorpsschool te Slochteren.
- 1890, tijdelijk aangesteld als vervangend onderwijzer te Noordbroek.
- 1890, 1 juni, aangesteld als onderwijzer aan School Oost te Sappemeer; salaris: F. 450,- per jaar.
- 1890 22 juni, vergadering van Domela Nieuwenhuis in de Volksbierhalle Kleinemeer.
- 12 augustus 1890, Akte van Bekwaamheid in de Hoogduitsche taal LO te Den Haag.
- 31 oktober 1890, Akte van Bekwaamheid Vrije- en Orde-Oefeningen der Gymnastiek te Den Haag.
- 1891 13 mei Groningen, (20 jr.) dienstplicht voor het Koninkrijk der Nederlanden. Opkomstplicht als Milicien-Soldaat, Nr. 85452, Vierde Bataljon 3, Eerste Regiment der Infanterie; Onderwijzer bij het Bataljon; o.a. manoeuvres op de Veluwe.
- 1891 21 november, eervol ontslag als onderwijzer te Sappemeer.
- 1891 1 november, aangesteld als onderwijzer aan de Fransche School (MULO) te Appingedam
incl. avondlessen; salaris: F. 600,- per jaar.
- 1891-1893, redacteur van de mede door hem opgerichte vooruitstrevende ‘Nieuwe Damster Courant’ te Appingedam.
- 1892 22 maart, met groot verlof uit Militaire Dienst.
- 1892, lid van de Sociaal Democratische Bond (actief in de Volkspartij).
- 1892, lid van de Vrijdenkersvereeniging De Dageraad.
- 1892, eerste openbare socialistische rede voor een lerarencorps te Loppersum (22 jr.).
- 1892 27 augustus, Akte van Bekwaamheid in de Fransche Taal L.O., Den Haag.
- 1893 1 mei, eervol ontslag als onderwijzer te Appingedam.
- 1893, aanstelling als opleider (secondant) aan het Instituut ‘Bochart’ te Dordrecht.
- 1893 5 augustus, Akte van Bekwaamheid als Hoofdonderwijzer, Groningen.
- 1894 1 januari, aanstelling als onderwijzer aan de MULO te Arnhem, (School 8), 3e klas;
salaris: F. 900,- per jaar; geeft tevens privé-lessen.
- 1894, broer Jan verhuist naar Arnhem (trekt in bij en krijgt les van Kornelis).
- 1894, werkt (al sinds enige tijd) aan de vertaling van Freiland, ein Zukunftsbild van Theodor
Hertzka, actief in de Nederlandse afdeling van de Vrijlandbeweging. Geeft samen met Harmannus
Groustra (hoofdonderwijzer te Schildwolde) de Nederlandse versie van het blad Vrijland uit.
- 1894, Sociaal Democratische Bond kiest voor de anti-parlementaire richting. De partij wordt
verboden vanwege opruiende activiteiten. Omgedoopt in Socialistenbond. Lid Socialistenbond.
- 1894 7 augustus, Akte van bekwaamheid in de Engelsche Taal L.O., Den Haag,
- 1894 17 augustus, herhaling militaire dienst tot 18 september 1894.
- 1895 1 april, aanstelling als schoolhoofd te Sluis, Lagere en MULO-school (waar ook J. Van Dale les
gaf), met woning; salaris F. 1.300,- per jaar. Geeft cursus voor opleiding voor de onderwijsakte,
Nederlandse les voor de Hoofdakte te Oostburg.
- 1895 27 april, te Slochteren gehuwd met Ida Groen (Noordbroek 1873 - Wassenaar 1946).
- 1895 1 mei, eervol ontslag als onderwijzer te Arnhem.
- 1896 21 juni, geboren zoon Remko, Sluis.
- 1897 2 november, geboren zoon Geert, Sluis.
- 1897, aangesteld als schoolhoofd aan de MULO te Delft.
- 1898 1 januari, eervol ontslag als schoolhoofd te Sluis.
- 1898 1 januari, schoolhoofd MULO te Delft, met woning; salaris: F. 1.400,- per jaar. Tevens
directeur van de door hem zelf (op verzoek van de gemeente Delft) opgezette Gemeentelijke
Handelscursus en opleidingen voor de Onderwijsakte.
- 1898 31 augustus, Kroningsfeesten Koningin Wilhelmina te Delft (vlagincidenten).
Het huis van Ter Laan (en andere ‘niet vlaggers’) beschadigd. De gevel wordt, onder het ‘wakend’
oog van de politie beklad met oranje geverf door twee dokterszoontjes. Het gezin Ter Laan moet uit
huis vluchten.
- 1900 april, lid van de S.D.A.P. afd. Delft. (de Socialistenbond gaat op in de S.D.A.P.).
- 1901, voorjaar, Ter Laan stelt zich verkiesbaar voor het district Hoogezand voor de Tweede Kamer voor de S.D.A.P.
- 1901 27 juni, verkiezing Ter Laan voor de Tweede Kamer voor de S.D.A.P. voor het district
Hoogezand. Versloeg R. J. W. Rudolph (a.r.p.) na herstemming.
- 1901 17 september, Intrede in de Tweede Kamer voor het district Hoogezand (tot 21 sept 1909).
- 1901 september, fractie-secretaris der sociaal-democratische Kamerfractie (tot jan. 1914).
- 1901, voorzitter van de Commissie van onderzoek van het Militaire Vraagstuk (van SDAP en NVV),
woordvoerder voor militaire aangelegenheden, pensioenen en onderwijs van de sociaal-democratische
Kamerfractie.
- 1901, invoering van de Leerplichtwet met 50-49 stemmen.
Circa 1901-1902, dochter geboren, na enkele maanden overleden.
- 1902 20 april, nadat pogingen om tevens hoofd der school te Delft te blijven zijn mislukt, verhuizing
naar de Beeklaan in Den Haag.
- 1902, Leraar aan de Bondscursus voor de Hoofdakte (zelf nog niet in het bezit van dit diploma).
- 1902 12 maart, eervol ontslag als schoolhoofd te Delft (na veel moeilijkheden).
- 1902, begint aan het Nieuw Groninger Woordenboek.
- 1903, secretaris van de Bond van Miliciens en Oud-Miliciens, afd. ’s Gravenhage; redacteur van ‘De
Milicien’ (tot 1907).
- 1903 2 augustus, geboren dochter Metje Grietje, Den Haag.
- 1904 juli, diploma voor Bondshoofdakte cursus Nederlandse Taal en Letterkunde.
- 1905 5 september, 1e socialistische (rode) gemeenteraadslid van de gemeente Den Haag,
fractievoorzitter van de S.D.A.P. in de Haagse gemeenteraad (tot 23 jan. 1914). Versloeg in 1905 H.
de Wilde (arp) na herstemming. Lid van de Commissie van Toezicht voor het Onderwijs, lid van de
Commissie voor de Bewaarschool examens.
- 1908 16 december, Akte van Bekwaamheid M.O. in de Ned. Taal en Letterkunde.
- 1909, in het district Hoogezand verslagen Mr. P. door Rink (u.l.). Gekozen voor de Tweede Kamer
voor de S.D.A.P. voor het district Den Haag I (tot 17 sept. 1918); idem van 17 september 1918- 8 juni
1937, versloeg in het kiesdistrict Den Haag I J. Krap (a.r.p.) na herstemming.
- 1909 18 juni, Vader Remko overleden te Slochteren (69 jr.).
- 1910, oprichting van het Multatuli Genootschap.
- 1910, lid van de Haagsche Commissie van Onderzoek van Onderwijstoestanden in Duitsland en
Zwitserland.
- 1910, verhuizing van de Beeklaan in Den Haag naar de Leuvenemse Straat in Scheveningen.
- 1911, diende namens de sociaal-democratische Kamerfractie een initiatief-voorstel in tot het
verlengen van de leerplicht tot 14 jaar, strafbaarstelling van tewerkstelling van leerplichtigen en
afschaffing van het landbouwverlof; het voorstel werd in 1921 ingetrokken.
- 1911, lid (later voorzitter) van de Commissie van Toezicht op de Landsdrukkerij (1911-1913)
- 1913, lid Legercommissie (tot 1937).
- 1913, versloeg bij de Kamerverkeizingen C. Smeenk (a.r. p) na herstemming.
- 1913 i oktober, Voorzitter Commissie van Toezicht op de Staatsdrukkerij tot 1946).
- 1913 Broer Jan in de Tweede Kamer voor de SDAP Rotterdam V
- 1914 14 januari benoemd (per 1 februari in functie) als 1e rode burgemeester van Nederland te
Zaandam.

- 1914, afscheid van de Haagse Gemeenteraad.
- 1914, lid van de Bevredigingcommissie voor het Onderwijs (Staatscommissie-Bos), samen met
Troelstra (tot 1916).
- 1914, verhuizing naar Zaandam.
- 1914, tyfusepidemie; het uitbreken van stakingen in het houtbedrijf te Zaandam.
- 1914 augustus, 1e wereldoorlog breekt uit.
- 1914, lid en voorzitter van de Suikercommissie in de Eerste Wereldoorlog.
- 1914, lid van de Legercommissie.
- 1916, watersnoodramp te Zaandam (en omgeving).
- 1917, lid (bij de oprichting) van de Algemeene Vereeniging ‘Grunnen’;voorzitter. Jan Evert
Scholten, opgevolgd door Mr. A. T. Vos tot 1930.
- 1918, lid van de commissie van Toezicht op Electriciteit en Waterleiding van de provincie Noord-
Holland (tot 1948).
- 1918, interpelleerde minister Alting van Geusau over de toestand in het leger.
- 1920 27 april, zilveren huwelijksfeest.
- 1921 5 april, uittreding uit Tweede Kamer Commissie van Advies inzake Suiker.
- 1921 - het initiatief-voorstel, o.a. betreffende verlenging van de Leerplicht, ingetrokken: - 1922 Het – - 1922, het Nieuw Groninger Woordenboek is (na 20 jaar) gereed. Verschijnt, na afwijzing van een
aanvraag tot subsidie, eerst in losse afleveringen.
- 1924, lid (later voorzitter) van de Ontwapeningscommissie van S.D.A.P. en N.V.V. (tot 1926).
- 1925, ontwerp ontwapeningswet. Diende in 1925 namens de sociaal-democratische fractie een
initiatiefvoorstel in inzake de nationale ontwapening. Dit voorstel behelsde de vervanging van leger
en vloot door een veiligheids- en zeewacht, die alleen ‘politiediensten’ zou verrichten.
- 1925, ‘Ontwapening’, rede, gehouden op het demonstratief congres van S.D.A.P. en N.V.V in het
Vredespaleis te Den Haag. Voornaamste initiatiefnemer tot de betoging (er kwamen circa 80.000 op
de been).
- 1925, lid van het Hoofdbestuur van de Aalgemaine Verainen Grunnen.
- 1925, lid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde.
- 1926, jubileum 25 jaar Kamerlidmaatschap, met toespraken van o.a. Drees, Polak en Albarda.
- 1926, behoorde tot de 10 S.D.A.P-ers die tegen het wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met
België stemden.
- 1927 initiatief-voorstel tot ontwapening door de Kamer ingetrokken bij onvoldoende meerderheid.
- 1928 9 augustus, de oudste zoon Remko aan t.b.c. overleden (32 jr.) in het sanatorium te Hooglaren.
- 1929 7 november, moeder Mettje Buurman overleden te Groningen (83 jr.).
- 1929 - Eerste druk Nieuw Groninger Woordenboek in boekvorm (1e druk 2 delen).
(verscheen daarvoor in losse afleveringen)
- 1930, benoeming tot voorzitter van de ‘Aalgemaine Verainen Grunnen’ (later ‘t Grunneger
Genootschop), (tot 1961).
- 1933 1 januari, lid van het Historisch Genootschap te Utrecht.
- 1933, diende met vier fractiegenoten een initiatiefvoorstel in tot invoering van een achtjarige leertijd;
in 1936 door de Kamer verworpen.
- 1933, diende met zijn fractiegenoten Van der Houven en IJzerman een initiatiefvoorstel in om de
uitgifte van meer staatsloten mogelijk te maken;
- 1934, bovenstaand voorstel in de Kamer verworpen.
- 1935 27 april, 40-jarig huwelijksfeest in ‘De Malle Jan’ te Vierhouten.
- 1936 8 juli Zaandam, viering 65e verjaardag en 22,5 jaar burgemeestersschap.
- 1936, initiatief-voorstel in tot invoering van een achtjarige leertijd door de Kamer verworpen.
- 1936, diende een initiatiefvoorstel in over een nieuwe regeling inzake het verlenen van geldelijke
uitkeringen aan de mobilisatieslachtoffers.
- 1937, bovenstaand initiatiefvoorstel door de Kamer verworpen.
- 1937 8 februari, eervol ontslag uit het burgemeestersambt, benoeming tot Ridder in de Orde van de
Nederlandse Leeuw. Lid van de Vrijdenkersradio.
- 1937, ontslag als Tweede Kamerlid na 36 jaar (vanwege de 65 jarige leeftijd).
- 1937, verhuizing van Zaandam naar Wassenaar.
- 1940 27 april, te Wassenaar 45-jarig huwelijksfeest.
- 1940 26 juni, eervol ontslag als voorzitter van de Commissie van Toezicht
op de Landsdrukkerij, Den Haag..
- 1941 8 juli, benoeming tot Eere-lid van ‘Zonnestraal’ (Nederlandsche Vereeniging tot het oprichten
van Arbeidskolonies voor Tuberculoselijders), Den Haag.
- Spande zich tijdens WO II met succes in om de Algemene Vereniging ‘Grunnen’ buiten Duitse
invloed te houden.
- 1944 10 januari, herbenoeming lidmaatschap Raad van Toezicht op de Bedrijven Provincie Noord
Holland, te Haarlem (uittreding 19 juni 1946).
- 1946 7 november, overlijden van zijn vrouw Ida Groen (73 jr.) te Den Haag, nadat zij meerdere
malen in Zwitserland gekuurd had.
- 1947, benoeming tot erelid van het Multatuli Genootschap.
- 1948 26 juli, benoeming tot lid van verdienste van de Algemene Vereniging ‘Grunnen’ te Den Haag
- 1948 26 februari, zuster Regien overleden (71 jr.).
- 1949, redacteur van het maandblad Dörp en Stad van de Algemene Vereniging ‘Grunnen’ dat in
dat jaar zelfstandig wordt.
- 1949, voorzitter, als oudste der initiatiefnemers, van het Volkskundig Genootschap, opgericht in
hetzelfde jaar (tot 1959).
- 1950 28 februari ,benoemd tot werkend lid van het Haagsch Letterkundig Genootschap.
- 1951 25 juni, uitreiking van de Zilveren Anjer aan Kornelis door Prins Bernard voor het vastleggen van het streekeigene in Groningen, te Amsterdam.
- 1951 8 juli Utrecht, viering 80e verjaardag.
- 1951 14 juli Slochteren, huldiging van Ter Laan. Hem werd het ereburgerschap van de gemeente
Slochteren aangeboden. De ‘Algemaine Verain Grunnen’ bood Ter Laan een monument aan te
Slochteren met een daarbij behorende bank. De bank is helaas verloren gegaan in de ‘vaart der
dorpsvernieuwing’. Ter vervanging heeft de gemeente Slochteren op verzoek van de nabestaanden
een informatiebord geplaatst.
- 1951 15 juli, feestdiner aangeboden door het bestuur van de A.G.V. en een aantal uitgevers, te
Paterswolde,
- 1956 9 augustus, broer Jan gestorven (84 jaar).
- 1956 25 mei, lid van de Groninger Schrieverskring (bij de oprichting).
- 1957 5 april, benoeming tot lid van het Fries Genootschap van Geschied- Oudheid- en Taalkunde, te
Leeuwarden,.
- 1960 26 november, benoeming tot erelid van het Nederlands Volkskundig Genootschap, te
Amsterdam,.
- 1961 8 juli, viering 90e verjaardag te Utrecht.
- 1961 juli, erelidmaatschap van de Grunneger Verainen Den Haag e.o., te Den Haag.
- 1961, erelid van de Groninger Schrieverskring, opgericht 25 mei 1956.
- 1962 maart, aangeboden door de Groninger Culturele Gemeenschap aan Ter Laan diens portret,
geschilderd door Jan Altink, te Groningen.
- 1962 6 december, radiorede naar aanleiding van het overlijden van prinses Wilhelmina.
- 1963 12 januari, broer Douwe overleden in India (76 jr.).
- 1963 6 maart Kornelis ter Laan overleden (91 jr.) in het Academisch Ziekenhuis te Utrecht.